Nigeria – konspekty katechez

Zachęcamy do pobrania konspektów katechez od szkoły podstawowej po szkoły średnie. Tysiące kilometrów, dzielą nas od dzieci, które tak samo chcą się bawić, czy chodzić do szkoły, a nie często mają możliwość. Poznaj ich rzeczywistość.

Nigeria jest dziś jednym z najniebezpieczniejszych miejsc na świecie dla chrześcijan. Od 2023 roku zginęło tam ponad 7 tysięcy osób tylko dlatego, że chciały żyć swoją wiarą. Codzienność wielu z nich naznaczona jest lękiem, a wyznawanie Chrystusa nierzadko kosztuje życie. To dramat, który rozgrywa się tu i teraz w XXI wieku. Ci, którzy są prześladowani, bardzo często nie mają głosu. Są uciszani, zapomniani, pozostawieni w cieniu. Dlatego chcemy mówić o nich i o ich historiach. Bo w każdej z nich kryje się drugi człowiek – jego życie, ból, strach, ale także nadzieja.

Zaledwie dwa miesiące temu, w nocy z 20 na 21 listopada, doszło do masowego porwania ponad 250 osób z katolickiej szkoły St. Mary’s w Papiri w Nigerii. Po ponad dwóch tygodniach niewoli uwolniono 99 dzieci, jednak 154 osoby wciąż pozostają w rękach porywaczy.

Nie jest to powód do świętowania. Prawdziwym sukcesem byłby świat, w którym do takich tragedii w ogóle by nie dochodziło, a dziś będzie nim dopiero pełne uwolnienie wszystkich uprowadzonych. Mimo to powrót niemal stu dzieci do swoich rodzin jest znakiem nadziei. Wierzymy, że stało się to również dzięki solidarności ludzi na całym świecie: dzięki mówieniu o tych wydarzeniach, a przede wszystkim dzięki modlitwie.

Naszym celem jest przybliżenie młodym ludziom historii ich braci i sióstr w wierze, aby nieść im realną pomoc. Choć dzielą nas tysiące kilometrów, gdy wspólnie wołamy „Ojcze nasz”, wierzymy, że mamy jednego Ojca w niebie.

Zachęcamy do skorzystania z przygotowanych konspektów katechez, które zawierają metody aktywizujące, prezentację oraz materiały fotograficzne.

Katechezy do pobrania:

Katechezy zostały przygotowane we współpracy z Katedrą Katechetyki Wydziału Teologicznego UPJPII.

Tysiące uczniów wraca do szkoły dzięki wsparciu PKWP

Od przedszkoli po uniwersytety – tysiące uczniów na całym świecie otrzymuje możliwość nauki dzięki programom finansowanym przez Pomoc Kościołowi w Potrzebie (ACN). Dzieje się to w krajach dotkniętych kryzysami, gdzie wspólnoty chrześcijańskie stoją na granicy wyginięcia.

Nowy rok szkolny w wielu częściach świata oznacza dla dzieci w Burkina Faso, Nigerii, Syrii, Libanie i innych krajach ogromne trudności. Mimo to wracają do klas dzięki wsparciu PKWP.

W roku akademickim 2024/2025 z funduszu stypendialnego dla nauczycieli skorzystało 3 895 pedagogów. Aż 12 373 uczniów w ośmiu krajach otrzymało bezpośrednie stypendia. Celem nie jest wyłącznie edukacja, ale także pomoc rodzinom chrześcijańskim w pozostaniu na swoich ziemiach mimo prześladowań, wysiedleń i groźby wyginięcia.

W takich warunkach szkoła to coś więcej niż miejsce nauki. To bezpieczna przystań, znak stabilizacji i wsparcie dla Kościoła lokalnego. To także nadzieja, że chrześcijańskie wspólnoty przetrwają i odbudują się tam, gdzie ich przyszłość jest najbardziej zagrożona.

Wsparcie PKWP przybiera różne formy. Od komputerów i drukarek dla Szkoły Podstawowej Chrystusa Króla w diecezji Yei w Sudanie Południowym, po budowę całych budynków szkolnych w Irbilu (Irak) i dla przesiedlonych chrześcijan w Burkina Faso.

W Pakistanie szkoły otrzymały panele słoneczne, które obniżają koszty energii i zwiększają samowystarczalność. PKWP sfinansowała również program powrotu do nauki dzieci, które z różnych przyczyn przerwały edukację.

Fundacja prowadzi też projekty dla uchodźców. Wśród nich jest pomoc dla 200 irackich studentów w Jordanii, którzy kontynuują naukę w Ośrodku Posłańców Pokoju w Ammanie.

Syria – szkoły mimo kryzysu

Syria to jeden z krajów, gdzie PKWP realizuje najwięcej projektów edukacyjnych. Dzięki wsparciu ponad 20 szkół mogło dalej działać. Setki nauczycieli otrzymywało regularne wynagrodzenie. Pomoc ma charakter ekumeniczny i obejmuje również szkoły prowadzone przez Kościół prawosławny.

Tysiące dzieci w Libanie

Liban jest szczególnym przykładem zaangażowania PKWP w ratowanie szkół chrześcijańskich. Kraj od lat zmaga się z głębokim kryzysem. Najpierw załamanie finansowe i długotrwała niestabilność polityczna oraz społeczna. Potem eksplozja w porcie w Bejrucie w 2020 roku, która zniszczyła całe dzielnice stolicy, oraz kolejne konflikty z Izraelem.

Bez wsparcia PKWP wiele rodzin nie mogłoby opłacić czesnego. Szkoły nie miałyby też środków na pensje dla nauczycieli. Obecnie fundacja wspiera 191 szkół w Libanie, do których uczęszcza ponad 170 tys. uczniów. Łącznie ponad 11 tys. osób – nauczycieli i uczniów – korzysta z bezpośredniej pomocy.

Według danych PKWP w ostatnich latach ponad 17 tys. uczniów musiało opuścić chrześcijańskie szkoły z powodu kryzysu. Część przeniosła się do szkół publicznych, wielu jednak wyemigrowało z rodzinami. Pomoc fundacji jest więc kluczowa w powstrzymywaniu exodusu chrześcijan z Libanu.

tysiące uczniów

Wyższe cele w Iraku

Choć największy nacisk PKWP kładzie na edukację dzieci, fundacja wspiera także studentów. Dobrym przykładem jest Katolicki Uniwersytet w Irbilu (CUE). Jego działalność, możliwa dzięki pomocy PKWP, ma ogromne znaczenie dla odbudowy szkolnictwa w kraju wyniszczonym latami wojen i prześladowań.

Blisko 300 studentów CUE korzysta ze stypendiów PKWP. Choć większość to chrześcijanie, uczelnia ma charakter wieloetniczny i wielowyznaniowy. Studiują tam także muzułmanie oraz przedstawiciele mniejszości, w tym prześladowani Jezydzi.

Edukacja jako droga nadziei

Na początku nowego roku szkolnego na półkuli północnej PKWP potwierdza swoje zaangażowanie. Celem jest, by jak najwięcej dzieci i młodzieży miało dostęp do dobrej edukacji. Szczególnie w krajach dotkniętych biedą, prześladowaniami, niestabilnością i wojną. Największą troską fundacja otacza chrześcijańskie wspólnoty, które stoją na krawędzi przetrwania.

Wrocław: Młodzi wsłuchani w głos prześladowanych chrześcijan

20 czerwca we Wrocławiu odbyło się wyjątkowe spotkanie młodzieży. Zorganizowało je Diecezjalne Duszpasterstwo Młodzieży (DDM). Gośćmi byli przedstawiciele wrocławskiego biura Pomoc Kościołowi w Potrzebie.

Około 30 młodych ludzi z ogromnym zaangażowaniem słuchało świadectw o odwadze, cierpieniu i nadziei. Dowiedzieli się o braciach i siostrach w wierze, którzy mimo prześladowań nie wyrzekają się Chrystusa. Spotkanie stało się nie tylko przestrzenią głębokiej refleksji, ale też duchowej mobilizacji. Młodzież uświadomiła sobie, jak cennym, a często niedocenianym darem jest wolność religijna, którą my w Polsce możemy się cieszyć na co dzień.

prześladowanych chrześcijan

Zwieńczeniem wieczoru była wspólna adoracja i modlitwa w kaplicy. W modlitwie uczestnicy zawierzyli Bogu prześladowanych chrześcijan. Prosili o siłę, pokój i wytrwałość dla tych, którzy cierpią z powodu swojej wiary.

prześladowanych chrześcijan

Odbudowa wiary chrześcijan w Ziemi Świętej

Chrześcijanie w Ziemi Świętej są dumni ze swojego dziedzictwa. Jednak często mają jedynie powierzchowną wiedzę o wierze. Obecne przywództwo Kościoła katolickiego chce to zmienić. Dzięki współpracy z Pomocą Kościołowi w Potrzebie (ACN) i Łacińskim Patriarchatem Jerozolimy (LPJ) rozpoczęto program formacji duchowej.

George Akroush mówi wprost: „Należymy do plemienia chrześcijan Bliskiego Wschodu, ale mamy płytkie rozumienie naszej wiary i bardzo ograniczoną wiedzę o religijnym, historycznym i kulturowym znaczeniu Ziemi Świętej dla pierwszej wspólnoty Kościoła na świecie.” Kieruje on Biurem Rozwoju przy Łacińskim Patriarchacie Jerozolimy. Dodaje: „Musimy włożyć palec w tę ranę – jesteśmy słabi w formowaniu naszego ludu, zwłaszcza tutaj, w Ziemi Świętej.”

Potrzeba formacji i duchowego wsparcia

Podczas wizyty delegacji PKWP w Ziemi Świętej lokalni liderzy Kościoła opowiadali historie obrazujące problem. Jeden z przykładów to dwaj chrześcijanie z Jerozolimy. Umówili się przy grobie Jezusa, ale poszli w różne miejsca. Jeden z nich myślał, że grób to płyta, na której namaszczono ciało Chrystusa. Inni całe życie mieszkali w Galilei, a nigdy nie odwiedzili Jerozolimy.

Ojciec Bernard Poggi, rektor seminarium w Beit Jala, mówi o niezrozumieniu podstaw wiary. „Ich pomysł był bardziej protestancki, a nawet islamski. Że wystarczy być chrześcijaninem, a jest się zbawionym. Że nie trzeba się do tego przyczyniać, po prostu siedzi się i czeka. Kiedy odkryli prawdę o tym, jak działa zbawienie, to otworzyło im to oczy.”

Problem dotyczy też szkół. „Większość naszych nauczycieli religii to absolwenci protestanckiego Bethlehem Bible College” — dodaje duchowny. Brakuje katolickich alternatyw. Dlatego Kościół postawił na formację duchową.

Ziemi Świętej

Centrum formacji świeckich

Priorytetem Łacińskiego Patriarchatu Jerozolimy stała się edukacja religijna. Patriarchat obejmuje wiernych w Izraelu, Palestynie, Jordanii i na Cyprze. Na jego czele stoi kardynał Pierbattista Pizzaballa.

W Beit Jala działa Centrum Formacji Duchowej. Mieści się przy seminarium, w salach odnowionych dzięki wsparciu PKWP. Asal Sleibi, chrześcijańska matka trojga dzieci, koordynuje kursy. Mówi: „Po raz pierwszy w historii Kościoła w Ziemi Świętej świeccy zostali zaproszeni do seminarium, aby pogłębiać swoją wiedzę o wierze.”

„Pierwszy semestr rozpoczęliśmy we wrześniu 2023 roku, oferując cztery kursy: Wprowadzenie do życia moralnego, na który zapisało się 40 uczestników; Stary Testament – 38 uczestników; Historia zbawienia – 44 uczestników; oraz życie duchowe – 38 uczestników. Co ciekawe, mieliśmy więcej studentek niż studentów” — mówi Asal.

W kolejnym semestrze liczba uczestników się podwoiła. Wojna w Gazie utrudniła zajęcia, ale chętnych nie brakuje.

Ziemi Świętej

Wiara w trudnych czasach

Ojciec Bernard przytacza historię z jednej z lekcji. W trakcie zajęć rozległy się syreny alarmowe. „Jeden ze studentów wyszedł na dach i zobaczył światła na niebie. Reżim irański wystrzelił setki rakiet. Zdecydowaliśmy się rozejść, ale zanim to nastąpiło, udzieliłem wszystkim absolucji.”

„Wtedy zauważyłem, że jeden ze studentów płacze. Zapytałem, czy wszystko w porządku. Odpowiedział: ‘Ze mną wszystko dobrze, ale moja siostra jest bardzo przestraszona, a ja nie mogę do niej pójść. Przed chwilą nauczył mnie Ojciec, czym jest zbawienie, ale moja siostra tego nie wie!’”

Ojciec Bernard i Asal są pełni nadziei. Widzą pierwsze owoce. „Nasi ludzie są spragnieni poznawania i życia swoją wiarą. To może być punkt zwrotny w historii edukacji chrześcijańskiej w Ziemi Świętej.”

Mali: System edukacji katolickiej w niebezpieczeństwie

Rok 2025 może okazać się trudnym czasem dla szkół katolickich w Mali. Według partnerów projektowych organizacji Pomoc Kościołowi w Potrzebie (ACN) subwencje państwowe przestaną obowiązywać od początku roku akademickiego 2025/2026. Stawia to placówki w bardzo niepewnej sytuacji. Mali to kraj coraz bardziej poddawany wpływom fundamentalizmu. Większość osób zaangażowanych w system edukacji katolickiej podkreśla kluczową rolę, jaką te szkoły odgrywają w rozwoju społecznym, dialogu międzyreligijnym i utrzymaniu pokoju.

„Naprawdę potrzebujemy wsparcia, aby ocalić nasze szkoły” – mówi jeden z partnerów projektowych z Mali, który pragnie zachować anonimowość, w rozmowie z PKWP. Państwo malijskie ogłosiło niedawno, że 80% dofinansowanie wynagrodzeń nauczycieli w szkołach katolickich zostanie wstrzymane na początku roku akademickiego 2024/2025. Po negocjacjach decyzję tę odroczono do początku roku akademickiego 2025/2026.

Szkoły jako most międzyreligijny: dialog chrześcijańsko-muzułmański w praktyce

Od 2012 roku biedne i w większości muzułmańskie Mali zmaga się z napływem fundamentalistów i terrorystów. Między innymi to zagraża pokojowemu współistnieniu religii. „To, co dzieje się w naszych szkołach, jest prawdziwą szansą na dialog chrześcijańsko-muzułmański, budowanie przyjaźni i trwałych więzi braterskich między obywatelami Mali” – relacjonuje partner projektowy. Taki dialog ma kluczowe znaczenie dla kraju: „Od 2012 roku Mali znajduje się w kryzysie społeczno-politycznym i kryzysie bezpieczeństwa. Kościół katolicki na wszystkich poziomach, zwłaszcza w edukacji, stara się wnosić swój wkład w przywracanie pokoju, pojednania i współistnienia”.

„W rzeczywistości 80 procent uczniów w naszych szkołach to muzułmanie, podczas gdy chrześcijanie stanowią zaledwie 3 procent populacji Mali. Muzułmanie wysoko cenią szkoły katolickie za jakość nauczania, które oferuje całościowe kształtowanie człowieka” – podkreśla partner projektowy.

szkoły Mali

Inny współpracownik PKWP potwierdza: „W naszych szkołach – od poziomu podstawowego – uwrażliwiamy dzieci na promocję pokoju, szacunku i akceptacji innych”. Wkład systemu edukacji katolickiej w kształtowanie obywateli Mali zaowocował porozumieniem z 1972 roku pomiędzy Konferencją Episkopatu Mali a rządem. Zgodnie z nim państwo finansuje wynagrodzenia nauczycieli, a Kościół zajmuje się zarządzaniem szkołami, budynkami, składkami na ubezpieczenie społeczne i kierownictwem placówek. „Jednak w obliczu trudnej sytuacji gospodarczej, częściowo wynikającej z kryzysu bezpieczeństwa i licznych wyzwań, państwo od kilku lat ma trudności z wywiązywaniem się z zobowiązań. Z roku na rok długi rosną. Diecezje starały się pokrywać braki za pomocą kredytów bankowych, ale teraz jest to już niemożliwe” – ubolewa.

Modlitwa i wsparcie: nadzieja na przyszłość edukacji katolickiej w Mali

Partnerzy projektowi PKWP są pełni obaw. „Jesteśmy pogrążeni w całkowitej niepewności, a nasze największe pytanie brzmi: co stanie się po zakończeniu obecnego roku akademickiego? Czy będziemy musieli zwolnić nauczycieli? Co możemy zrobić, aby kontynuować naszą misję edukacyjną w kraju? Prosimy Pana o jasność co do decyzji, które musimy podjąć, aby nadal podążać za Jego wezwaniem w tej trudnej sytuacji”. W obliczu tych wyzwań apelują o modlitwę, aby znaleźć rozwiązanie na przyszłość. „Kościół w Mali potrzebuje wsparcia w walce o kształcenie młodzieży i budowanie pokojowego świata. Prosimy o modlitwę w tej intencji!”

W 2024 roku PKWP wspierało między innymi formację diecezjalnych i parafialnych duszpasterzy pracujących w szkołach katolickich w Mali. Aby promować pokój i dialog międzyreligijny w kraju, fundacja dofinansowuje także budowę centrum uniwersyteckiego dla Islamsko-Chrześcijańskiego Instytutu Formacji (IFIC).

Zdjęcia ilustrujące są archiwalne.